Marksizm’in İncelenmesi

0

14 Mart 1883 günü Dünya büyük bir düşünürü,teorisyeni İlmi sosyalizm’in teoricisi Komünizm’in teorisel kurucusu Karl Marx’ı sonsuzluğa uğurladı.

‘Bütün ülkelerin işçileri birleşin’ diyerek işçi sınıfını proleteryanın önderliğinde örgütlenmeye ekonomik,toplumsal,kültürel hayatlarını devrimle değiştirmeye çağırdı.KarlMarx,Hegel,Feuerbach,bauer gibi feylesof ve felsefecilerden etkilenmiştir.Bunun yanı sıra Adam Smith ve David Ricardo gibi İngiliz iktisatçılarından siyasi ekonomi alanında,Rousseau başta olmak üzere Fransız eşitlikçi ve sosyalist düşüncesinden Fransız politikasındandaetkilenmiştir.Marx ekseriyetle Hegel üzerine yazar,Musevi meselesi üzerine isimli yazısı için çalışır.Daha sonraları bir Feuerbach takipçisi olan Marx,Feuerbach’i tenkit etmeye başlar ve Alman ideolojisinde temellerini attığı tarih çalışmasına ve ‘ Tarihsel Materyalizm ‘ görüşünü savunmaya kendisini adar.Bu görüşün temel savı ‘ İnsanların varlığını belirleyen onların şuuru değil,tersine onların şuurunu belirleyen onların toplumsal varlığıdır ‘ olarak özetlenebilir.Marx artık tarihi imalat ilişkilerine bağlı olarak ele almaya başlar ve mevcut endüstriyel kapitalizmin kaçınılmaz çöküşü üstünde çalışır.1847 seneninde yazdığı Felsefenin Sefaleti,Pierre-Joseph Proudhon ve Fransız sosyalist düşüncesine karşı tenkit ve yanıt niteliği taşır.Daha sonra 21 şubat 1848’de Marx ve Engels’in en tanınmış kişi çalışması Komünist Manifesto yayınlanır.Marx’ın felsefesinin destek noktası insanın tabiatı ve toplumun içindeki yeridir.Hegelci diyalektiğin yardımıyla insan tabiatının değişmezliği kavramını reddeder.Burada kastedilen insan tabiatı,fizyolojik ihtiyaçlar değil insanın toplum içinde yarattığı hareket ve davranış biçimidir.Bunuda ‘Tarihsel Süreç’ ve ‘Tabiat’ kavramlarını ele alarak yapar.Sosyal şartların davranışı belirlemesi,doğanın insanın davranışlarını belirlemesinden önce gelir.Fakat bu insan tabiatının varlığını reddetmez,yabancılışma kuramı bunun üstüne kurulur.İnsan emeği kaçınılmaz olarak tabii bir kapasite gerektirir fakat bu da insan şuurunun aktif rolüne sıkıca bağlanır.Marx,Avrupada üretici güçlerin,üretim ilişkilerinden önceden geldiğini ve daha hızlı değiştiğini söyler.Marxtoplumdaki sınıfların bu imalat biçimlerine bağlı olarak oluştuğunu söyler.Bir sınıfı oluşturan insanlar kendi istekleri yahut şuurlarıyla bir araya gelmiş değildir.Her sınıfında kendi çıkarına değişik bir isteği vardır,buda toplumda çatışmaya yol açar.İnsanlık tarihinin en irsiyetsel özelliği sosyal sınıfların çatışmasıdır bunu Marx’ın tanınmış kişi sözüyle özetleyebiliriz.

‘ Şimdiye kadar ki bütün toplumların tarihi,sınıf savaşımları tarihidir’

Leninizm’in Marksist Anlayışa Katkısı

Lenin,proleteryanın başarılı bir devrimi ancak devrimci bir şuura sahip olunca yapabileceğini,bununda lider partinin rolünü üstlendiği vakit gerçekleşebileceğini belirtir.Leninkapitalizm’in ancak devrimci yollarla yıkılabileceğini düşünüyordu.Lenin’in emperyalizm kuramı marksizme en ehemmiyetli katkılardan birisidir.Lenin emperyalizm kuramını büyük ölçüde John AtiksonHobson gibi İngiliz ve RudolfHilferding gibi Avusturyalı burjuva iktisatçılardan geliştirdi.Lenin,emperyalizmi kapitalizmin en yüksek basamağı olarak görüyordu.Lenin’e göre gelişmiş kapitalist ülkelerde proleter devrim gerçekleşmez zira bu ülkeler işçilerine oranla yüksek standat ve çeşitli fırsatlar sağlar ve işçilerin devrimci bir şuura erişmesi olası olmaz.Bu yüzden ancak daha az gelişmiş ülkelerde işçi devrimi olası olabilir.

Stalinizm’in Marksizm’e Zararları

Bu bölümdeki Staline olan tenkitlerim 1924 seneninden sonrasını kapsamaktadır.YaniVlademir Lenin’in ölümden sonraki Stalin’in siyasetlerini içerir.1924 seneye kadarmarksist bir devrimci olan Stalin Leninden sonra Troçki ile iktidar mücadelesine başlamış ve ele geçirmiştir.Bundan sonra gelişen olaylar ve siyasetler Stalinist olarak adlandırılır.

1924 seneninde Lenin’in ölümünden sonra Stalin Sovyetlerin yeni öncüsü olmuştur.Ancaklenin’inmarksizme yaptığı katkıların yanı sıra Stalin salt güç olarak bir baskı diktatörlüğü kurmuş ve muhalefeti yok etme siyasetine girişmiştir.Lenin can vermeden 3 sene önce 1920-1921 senelerinde Ulusların Kendi Kaderini Tayin Hakkı meselenini çözemediği ve Gürcistan’a asimilasyon uyguladığı için Stalin’i şiddetle tenkit etmiştir.Lenin bu konudaki görüşünü ‘ Milli meseleler bastırılmamalı,çözülmeli ‘şeklinde izah etmiş ve Stalin’i tenkit etmiştir.Uzun yıllar süren savaşlar,Bolşeviklerin savaş ekonomi siyaseti 1921 senenindeki kıtlık ve düşman hükümetlerin abluka etmesi neticeninde Rusya perişan olmuştur.Lenin bunun üzerine savaş komünizmi siyasetini endüstri ve bilhassa tarımı yine yapılandırmak için NEP(Yeni Ekonomi Siyaseti)ile değiştirdi.Lenin’in ölümünden sonra NEP Stalin tarafından kaldırışmıştır.Stalin,Marx ve Lenin’in düşüncelerini çarpıtarak sosyal emperyalizmin ve revizyonizmin temellerini atmıştır.Şahsi egosu ve iktidar hırsı yüzünden bir hayli muhalifi ajan şeklinde nitelendirerek infaz ettirmiştir.Bunun yanı sıra bir hayli bolşevikide kendi siyasetine uymuyor diye mapusa attırıp bir bölümünüde sürgüne göndermiştir.Lenin’in bir hayli heykelini Sovyetlerin dört bir yanına yaptıraraktapınmaya varıcak şekilde kültleştirmiştir.1953 seneninde can verdiğinde Marksizm ve Leninizm’in temelleri artık eskisi gibi sağlam değildi ve Kruşçev ve Gorbaçov ile beraber Sovyetler Birliği glasnost ve perestroyka isimli siyasetleri uygulamaya başladı ve emperyalizme geri dönüş yaptı.

Gramsci’nin Marksizm’e Bakışı

AntonioGramsci batı marksizmi’nin temel düşünürlerinden birisidir.20.asırda marksizm’e değişik bir yorum getirmiştir.Gramsci İtalyan faşizmi tarafından hapsedildiği senelerde 30’dan fazla defter ve toplam 3000 sayfa tarih ve tahlil yazısı yazdı.Bu yazılar cezaevi defterleri olarak adlandırıldı.HapishaneDefterleri,Gramsci’nin İtalya tarihini ve milliyetçiliğinin izlerini sürerken bu arada Marksist teori ve kendi isimiyle hatıralan eğitim kuramıyla alakalı kimi düşüncelerinideiçerir.Gramsci,toplumsal hayatta son analizde belirleyici olan şeyin ekonomi olduğunu kabul ettiği için marksist bir düşünürdür.Bu manada oda ,diğer marksist düşünürler gibi,politikası sınıf temelinde ele alır.FakatGramsci’nin bir tarihsel blokun oturduğu belirli bir tarihsel momentte,politikanın de toplumsal hayat üzerinde tesire sahip olabileceğini kabul etmesi,onu klasik bir marksist kuramcı olmaktan çıkarır.Gramsci’ye göre tarihsel blok,tarihin belli bir aşamasına eşit düşen alt yapı üst yapıya göre biçimlenmiş olması,ekonominin belirleyici olduğunu gösterir.Buna rağmen Gramsci,tarihsel blok birkez oluştuktan sonra üst yapınında alt yapınındaüzerinde,dolayısıyla politikanında ekonomi üzerinde tesire sahip olabileceğini kabul eder.BenitoMussolini zamanında faşist rejim tarafından gözaltına alınan Gramsci,savcısının karşısına çıktığında savcı ‘Bu beynin çalışmasını yirmi sene durdurmalıyız’ demişti.Marx’ı yeri geldiğinde tenkit etmiş değişik bir yorum getirmiş yeri geldiğindede ortaya atılan düşünceleri yeterli bulmuştur.Dikkate değer düşünceleri olan bu marksist teorisyenin daha çok incelenmesi gerekmektedir.

Marksizm’in Günümüze Tesirleri

19.asrın en tesirli ideolojisi dersek Marksizm’e yanlış tanımlamış olmayız.O zamandan bu yana Marksizm hala geçerliliğini savunmaktadır.Gücünü kuram ve pratiğinden alan bu akım dünyanın dört bir yanını etkilemiştir.1917’deki Ekim Devrimi ile popülerliğini arttırmış ve Sovyetler Marksizm’in kalesi olmuştur.Lenin’in katkıları ile marksizme Leninizm ilave etmiş ve istikametini Lenin’in tezleri ile Asyayaçevirmiştir.Bunuda neticelerini 1949 Çin Devrimi ile görüyoruz.Mao Zedong’un İşçi-Köylü ittifakı ile yaptığı Devrim marksizmiAsyalılaştırmıştır.Batista diktatörlüğüne karşı verilen gerilla mücadelesi ile Küba Devrimi gerçekleşmiş ve Marksizm Latin Amerikayaulaşmıştır.BirçokAvrupa,Afrika,Latin Amerika ülkerinde Komünist rejimler heyetmiştir.İnsanların sınıf şuurunu ve örgütlü mücadelesinin neticelerini anlatan Marksizm sınıf mücadelesinin bir neticesi olarak devrimci savaşın bir ürünüdür.Eşitliğin emperyalizme karşı direncin kalesi olan Marksizm dünya devrimlerinin kılavuzu olmaya devam edicektir.

 

Bu sitenin SEO işlemleri Bora B. tarafından yapılmaktadır..

About Author

Sosyclub kurucusu,yazarı programlama ve sosyal içeriklerle ilgilenen lise öğrencisi,içerik üretmeyi çok seven aynı zamanda sporile haşır neşir olan,bilgisayar başında zaman öldüren şahıs!

Leave A Reply



Bumerang - Yazarkafe